เทศบาลนครยะลา อำเภอเมือง จังหวัดยะลา ได้รับรางวัลพระปกเกล้า ประจำปี 2553 ประเภทที่ 2 ด้านการเสริมสร้างสันติสุข และความสมานฉันท์

เทศบาลนครยะลา ในปัจจุบันต้องเผชิญกับเหตุการณ์ความไม่สงบที่เกิดขึ้นใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ จึงมีผลกระทบต่อการพัฒนาเมืองทุก ๆ ด้าน แต่เทศบาลนครยะลาก็พยายามเป็นหน่วยงานหลักในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อที่จะทำให้คนยะลาได้มีชีวิตที่เป็นปกติ ผ่านแนวคิดการบริหารด้วย กระบวนการมีส่วนร่วม - การศึกษา - กิจกรรม เพื่อสร้างความสมานฉันท์และสันติสุข

ด้านกระบวนการมีส่วนร่วม เทศบาลเน้นการสื่อสารสองทางกับประชาชน เปิดโอกาสให้ประชาชนทุกคนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการคิดริเริ่ม ร่วมดำเนินการ ตรวจสอบ และประเมินผลโครงการ ผ่านโครงการและกิจกรรมต่าง ๆ ที่เทศบาลจัดเป็นประจำ เช่น สภาประชาชน เทศบาลสัญจร สภากาแฟเพื่อประชาชน การประชุมชุมชนและองค์กรเครือข่าย เพื่อให้ทุกโครงการและกิจกรรมเกิดประโยชน์สูงสุดแก่คนทุกฝ่าย

ด้านการศึกษา เทศบาลให้ความสำคัญทั้งการศึกษาในระบบและนอกระบบ มีทั้งการจัดทำหลักสูตร "พหุปัญญา พหุวัฒนธรรม" เพื่อปลูกฝังให้เด็กเกิดการเรียนรู้การอยู่ร่วมกัน หลักสูตร "ท้องถิ่นเมืองยะลา" ให้เกิดสำนึกรักบ้านเกิด รวมทั้งการแต่งหนังสือนอกเวลาเสริมสร้างการเรียนรู้ต่างวัฒนธรรม มีการจัดตั้ง "ศูนย์การเรียนรู้ TK Park" ให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ของเยาวชนและครอบครัว

ด้านกิจกรรม เทศบาลมุ่นเน้นไปที่กิจกรรมการเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกันของชาวพุทธ - มุสลิม ให้ได้สัมผัสและเข้าใจวัฒนธรรมของกันและกัน เช่น โครงการครอบครัวสุขสันต์ จัดให้ครอบครัวได้ทำกิจกรรมร่วมกัน ทำให้เกิดความรัก ความสามัคคีภายในครอบครัว และเกิดความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครอบครัว ออร์เคสตร้าเยาวชนเทศบาลนครยะลา ใช้เทคนิคของการเล่นดนตรีให้เยาวชนได้เรียนรู้ "Harmony" ความแตกต่างแต่อยู่ด้วยกันอย่างกลมกลืม

กิจกรรมของเทศบาลนครยะลาจะเน้นที่การสร้างคน โดยเฉพาะกลุ่มเยาวชนที่เป็นต้นกล้า ในการพัฒนาเมืองต่อไปให้มีจิตสำนึกรักบ้านเกิด ถิ่นที่อยู่อาศัย ให้ร่วมมือร่วมใจกันปกป้องและพัฒนานครยะลาให้มีความสวยงาม น่าอยู่น่าอาศัย และภูมิใจที่เป็นคนยะลาตลอดไป

สำหรับโครงการหรือกิจกรรมที่มีความเป็นเลิศด้านการเสริมสร้างสันติสุขและความสมานฉันท์ ของเทศบาลนครยะลา ได้แก่

โครงการค่ายเยาวชนสำนึกรักท้องถิ่นเสริมสร้างความสมานฉันท์ เทศบาลนครยะลา ได้ดำเนินโครงการค่ายเยาวชนสำนึกรักท้องถิ่นเสริมสร้างความสมานฉันท์ โดยการนำเยาวชนจากชุมชนต่าง ๆ ในเขตเทศบาลซึ่งชุมชนมีส่วนร่วมในการคัดเลือก มาทำงานบำเพ็ญประโยชน์เพื่อสาธารณะในช่วงปิดภาคฤดูร้อน โดยได้รับค่าตอบแทนเพื่อใช้จ่ายยามเปิดภาคเรียน เช่น การทาสีป้ายสัญญาณจราจร ทางม้าลาย ขอบทางเท้า เกาะกลางถนน รั้วกำแพงสำนักงาน การดูแลต้นไม้ในสวนสาธารณะ ฯลฯ นอกจากนั้นยังมีการเรียนรู้งานของเทศบาล ทุกกอง ทุกฝ่าย เพื่อให้รู้จักบทบาทหน้าที่ และการทำงานของเทศบาล เพื่อให้เกิดสำนึกรักท้องถิ่น รวมทั้งการอบรมเสริมทักษะการทำงานเป็นทีมให้มีความรับผิดชอบต่อตนเอง สังคม ฝึกภาวะความเป็นผู้นำ การพูดในที่ชุมชน ฯลฯ ซึ่งเป็นการดึงกลุ่มแกนนำเยาวชนเพื่อให้มาร่วมบำเพ็ญประโยชน์ต่อสังคม รวมทั้งมาเป็นกาวใจเพื่อสานสัมพันธ์ชาวพุทธ - มุสลิม ใช้ชีวิตร่วมกัน ทำกิจกรรมร่วมกัน ก่อให้เกิดความสมานฉันท์ระหว่างเยาวชนที่มีความแตกต่างกัน เป็นแบบอย่างให้กับเยาวชนที่สนใจจะทำประโยชน์เพื่อสังคม นอกจากนี้ การดำเนินโครงการยังเชื่อมต่อกับโครงการอื่น ๆ ที่เทศบาลจัดขึ้น ได้แก่ โครงการกีฬาต้านยาเสพติด โครงการครอบครัวสุขสันต์ โครงการแข่งกีฬาชุมชนสัมพันธ์ ฯลฯ ปัจจุบันได้ขยายผลการสร้างเครือข่ายเยาวชนให้มีความเข้มแข็ง และจัดตั้งเป็นคณะกรรมการเยาวชน อันจะนำไปสู่การจัดกิจกรรมสภาเยาวชนเทศบาลนครยะลาต่อไป

โครงการสันติศึกษาสู่สถานศึกษา ด้วยความเข้าใจว่า สถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นปัญหาที่มีความซับซ้อน และความเชื่อมโยงกันหลายมิติ พื้นฐานปัญหาที่แท้จริงเกิดจากความต้องการมีส่วนร่วม การดำรงอยู่ในสังคมบนพื้นฐานของความเป็นอัตลักษณ์เฉพาะ จำเป็นที่ทุกภาคส่วนควรยึดมั่นในยุทธศาสตร์พระราชทาน "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" รวมทั้งแนวทางสันติวิธี เป็นบรรทัดฐานการจัดการความขัดแย้งและการสร้างความรัก ความสามัคคีและความสมานฉันท์ เพื่อให้เกิดความสงบสุข

ดังนั้น เทศบาลจึงได้ส่งเสริมให้ครูอาจารย์ได้อบรมหลักสูตรสันติศึกษา และนำความรู้ที่ได้มาออกแบบหลักสูตรสันติศึกษา และนำไปใช้กับโรงเรียนเทศบาล เพื่อให้ครู นักเรียน ผู้ปกครองและชุมชนเกิดความสมานฉันท์และไว้วางใจกัน ในระดับที่เกื้อกูลต่อการพัฒนาทั้งด้านสังคม เศรษฐกิจ การเมือง วัฒนธรรม และการศึกษาอย่างบูรณาการ ซึ่งเนื้อหาของสันติวิธีประกอบด้วย การสื่อสารอย่างถูกวิธี การสานเสวนา สันติวิธีและปฏิบัติการสันติวิธี การสื่อสารกับสังคม การเปลี่ยนแปลงความขัดแย้ง การวิเคราะห์และจัดการความขัดแย้ง นำมาพัฒนานักเรียนให้เป็นผู้ที่มีความเจริญด้านอารมณ์ สังคม และสติปัญญา เป็นผู้มีศีลธรรม มีระเบียบวินัย เป็นคนดีของครอบครัว ชุมชน สังคมและประเทศชาติ และได้จัดโครงการคุณธรรมนำใจ โครงการเสริมสร้างวินัย คุณธรรมและจริยธรรม โดยเน้นการปลูกฝังศีลธรรม คุณธรรม และจริยธรรม สร้างค่านิยมที่ดีให้แก่นักเรียน เป็นการเรียนรู้ทั้งด้านทฤษฎีและการฝึกปฏิบัติจริง เพื่อนำหลักธรรมทางศาสนาที่นับถือมาใช้ในการดำรงชีวิตประจำวัน อยู่ร่วมกันด้วยความเข้าใจและมีความสุข โดยการนำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น กิจกรรมวันไหว้ครูและวันกตัญญู กิจกรรมตักบาตรในเทศกาลวันสำคัญ กิจกรรมวันแม่ กิจกรรมสุขสันต์วันปีใหม่และวันเด็ก กิจกรรมสานสัมพันธ์วันอำลา กิจกรรมการมีวินัยในโรงเรียน และกิจกรรมตามแนวทางสันติศึกษามาขับเคลื่อนโครงการ

ผลจากการดำเนินโครงการดังกล่าว ทำให้ครู นักเรียน ผู้ปกครองและชุมชน มีความเข้าใจซึ่งกันและกัน มีความสัมพันธ์อันดี ลดปัญหาความขัดแย้งระหว่างนักเรียนในสถานศึกษาโดยเฉพาะนักเรียนที่นับถือต่างศาสนา ระหว่างครู/บุคลากรภายในสถานศึกษา และระหว่างผู้ปกครองกับครู ทำให้สถิติข้อร้องเรียนจากผู้ปกครองทุกด้านลดลง สามารถอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขบนพื้นฐานของความหลากหลายในวิธีคิด วิถีชีวิต และวัฒนธรรม นักเรียนมีพฤติกรรมอันพึงประสงค์ต่อสังคม สามารถนำระเบียบวินัย คุณธรรม และจริยธรรมมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข

อุทยานการเรียนรู้ยะลา "TK Park" เทศบาลนครยะลา ได้ดำเนินการจัดตั้งอุทยานการเรียนรู้ยะลา โดยได้รับความร่วมมือกับสำนักงานอุทยานการเรียนรู้ TK Park (องค์กรมหาชน) เพื่อเป็นการปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน และสร้างศักยภาพด้านการอ่าน และแสวงหาความรู้อย่างสร้างสรรค์ตลอดชีวิตให้กับเด็ก เยาวชน และประชาชนอย่างทั่วถึง ทั้งยังเป็นแม่ข่ายทางปัญญาที่จะช่วยถ่ายทอดบทเรียนการจัดการเรียนรู้ให้กับพื้นที่ใกล้เคียงและส่วนภูมิภาค ภายใต้บริบทวัฒนธรรมที่สอดคล้องกัน และเป็นเครื่องมือสำคัญต่อการสร้างความเข้าใจร่วมกันของประชาชนในพื้นที่ นอกเหนือจากการอ่านและการค้นคว้าจากหนังสือแล้ว อุทยานการเรียนรู้ยะลาได้ให้ความสำคัญกับการจัดกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างความสมานฉันท์และสันติสุขให้เกิดขึ้นในสังคม อาทิ โครงการประกวดร้องเพลงรักชาติสร้างสรรค์ความสามัคคี เพื่อกระตุ้นให้เด็กและเยาวชนเกิดความรู้รักสามัคคี ตามแนวพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวว่าเป็นสิ่งที่สามารถเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่สังคม นอกจากนี้ยังเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนได้แสดงออกถึงความคิดสร้างสรรค์จินตนาการในงานศิลปะ โดยจัดโครงการประกวดวาดภาพวันแม่ "ยะลา เมืองน่าอยู่ ที่หนูรัก" และส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ สร้างความเป็นผู้นำแก่เยาวชนให้รู้จักปรับตัวในการอยู่ร่วมกันกับผู้อื่น เพื่อสร้างความสมานฉันท์ให้เกิดขึ้นระหว่างกลุ่มที่นับถือต่างศาสนา โดยจัดโครงการเข้าค่ายเยาวชน "เส้นทาง...แบ่งฝัน...ปันอาสา" โครงการ One day camp ท่องวิถีนาเกลือ นอกจากนี้ ได้จัดโครงการปรับลุคส์ I see myself โดยกิจกรรมในโครงการคือการบรรยายหัวข้อ ยกระดับความคิด ปลูกจิตคุณธรรม เพื่อพัฒนาความคิด ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และส่งเสริมทัศนคติให้ดำเนินไปในทางที่เหมาะสม ซึ่งจากผลการดำเนินโครงการที่ผ่านมา ทำให้เด็กและเยาวชนมีความรู้ ความเข้าใจในการดำรงชีวิต มีความรักความสามัคคี ความเอื้ออาทรต่อกัน มีคุณธรรม จริยธรรมในจิตใจ รู้จักผิดชอบชั่วดี สามารถอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขท่ามกลางความหลากหลายทางศาสนา